Verduin overleefde Tweede Wereldoorlog door juiste beslissingen

Foto: lickr Tulio Bertorini (tbertor1) CC BY-SA 2.0

Het had weinig gescheeld of Ernst Verduin (87) zou tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gestorven. De destijds 15-jarige jongen overleefde de verschrikkelijke tijd door gewaagde beslissingen te nemen.

Een week voordat Verduin samen met zijn zus en ouders zou onderduiken, werd het Joodse gezin in januari 1943 opgepakt.

‘SS’er waarschuwde ons’
In Kamp Vught vertelde een SS’er, die dienst had gedaan in Auschwitz, het gezin over het beruchte concentratie- en vernietigingskamp. “Hij vertelde ons op een avond hoe het er daar exact aan toeging. De selectie, dat het in een gaskamer wel 20 minuten kon duren voordat je dood was, dat mensen die dan per ongeluk nog leefden doodgeknuppeld moesten worden”, vertelt Verduin tegen RTL Nieuws. Hij denkt dat de SS’er hem en zijn gezin probeerde te waarschuwen.

Bij aankomst in Auschwitz was Verduin ernstig ziek. Hij wist door het gesprek met de SS’er dat hij direct naar de gaskamer zou worden gebracht.

‘Hoopte dat het niet lang zou duren voordat ik dood was’
Hij nam afscheid van zijn zus. “Ze zei nog iets wat erop neerkwam dat ze hoopte dat het voor mij niet al te lang zou duren voordat ik dood zou zijn. Zo bewust waren we daar mee bezig. We beseften: dit is nog leven en daar is de dood.”

Verduin wist dat de enige kans om te overleven was door over te lopen van de groep met ouderen, kinderen en zieken naar de groep met mannen die moesten werken. “Ik was me heel bewust van wat ik toen deed. Ik ben heel rustig overgelopen. Je beslist ‘on the dot’, op het moment. En dat kan goed zijn en het kan fout zijn. Ik heb het geluk gehad dat ik aldoor goed gekozen heb.”

‘Geen Jood omdat hij niet besneden was’
In januari 1945 maakte Verduin weer de juiste beslissing. Na een dodenmars naar Gleiwitz, reisde hij mee met de trein naar Buchenwald. Daar werden onder andere veel Joden en Polen vermoord. Toen hij beweerde dat hij geen Jood was omdat hij niet besneden was, werd hij geloofd. Hij werd naar de Hollandse barak gestuurd.

Drie dagen nadat hij net aan de dood ontkomen was, op 11 april 1945, bevrijdde het Amerikaanse leger Buchenwald.

Zijn vader en zus kwamen om in de oorlog. Zijn moeder kon hij in augustus 1945 weer in zijn armen sluiten.

Lees ook: 
Koningspaar bij Auschwitz-herdenking
‘Dit mag nooit meer gebeuren’

‘Het is ze niet gelukt ons allemaal te vermoorden’
Verduin is dinsdag in Polen bij de grote internationale herdenking van de zeventigste verjaardag van de bevrijding van het naziconcentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. “Ik kan daar laten zien: hier zijn we. Het is ze niet gelukt ons allemaal te vermoorden, terwijl dat wel de bedoeling was.”