Als coronaprik beschikbaar komt voor jongeren, beslissen ze zelf

Foto: ANP

Deze week wordt naar verwachting bekend of gezonde jongeren wel of niet in aanmerking komen voor vaccinatie tegen het coronavirus, en onder welke voorwaarden. De wet is duidelijk over de vraag wie beslist over wel of niet vaccineren: daar gaan jongeren uiteindelijk zelf over.

De Gezondheidsraad heeft aangekondigd voor 1 juli advies uit te brengen over het al dan niet vaccineren van jongeren vanaf 12 jaar. Een besluit hoeft daarna niet lang op zich te laten wachten. Minister Hugo de Jonge maakte eerder al duidelijk dat hij voorstander is en hoopt op een positief oordeel van de deskundigen. Als jongeren worden geprikt, wordt de kans op besmettingen in klassen kleiner en dragen ze eraan bij dat de samenleving “zo goed mogelijk beschermd” zal zijn tegen het virus, zei De Jonge onlangs.

In het advies zal de Gezondheidsraad niet alleen ingaan op de bijdrage aan immuniteit die jongeren kunnen leveren, maar ook op de ethische kant. Gezonde jongeren worden zelf over het algemeen niet heel ziek van het virus. Ze belanden zelden in het ziekenhuis.

Zeggenschap over vaccinaties is geregeld in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO). Daarin staat dat jongeren vanaf 16 jaar helemaal zelfstandig hierover beslissen. Bij kinderen onder de 12 jaar beslissen de ouders over wel of niet vaccineren.

Jongeren van 12 tot en met 15 jaar beslissen in principe samen met hun ouders. Als die niet willen dat het kind wordt gevaccineerd, terwijl het kind dat zelf wel wil, is de wens van het kind doorslaggevend. In de wet staat dat medische verrichtingen in deze leeftijdsgroep in twee gevallen zonder toestemming van ouders of voogd uitgevoerd mogen worden. In de eerste plaats als de ingreep noodzakelijk is om “ernstig nadeel” voor de patiĆ«nt te voorkomen. In de tweede plaats als een jongere “de verrichting weloverwogen blijft wensen”, terwijl de ouders het niet willen.

Over de vraag of het uitblijven van een coronavaccinatie als ernstig nadeel moet worden gezien, valt te twisten. Wel is duidelijk dat er maatschappelijk gezien nadelen aan kleven. Zo moeten jongeren zich nu verplicht laten testen om bijvoorbeeld naar een festival of ander grootschalig evenement te kunnen gaan. Ook voor vakanties in veel andere landen is een negatief testbewijs vanaf 12 jaar vereist indien een vaccinatiebewijs ontbreekt.

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft geoordeeld dat het vaccin van Pfizer/BioNTech veilig is voor jongeren van 12 jaar en ouder. Als het kabinet vaccinatie van gezonde jongeren mogelijk wil maken, kan dat dus snel worden geregeld. Ze komen dan naar verwachting vanaf halverwege augustus aan de beurt, zei De Jonge eerder. Nederlandse jongeren met een medische indicatie worden nu al gevaccineerd. Dat geldt ook voor jongeren die een kwetsbare huisgenoot hebben die zelf om medische redenen niet gevaccineerd kan worden, of bij wie de vaccinatie waarschijnlijk minder werkzaam is vanwege een immuunstoornis.