Wetenschappers geven voorzetten voor afbouw fossiele brandstoffen

SANTA MARTA (ANP) - Het afbouwen van fossiele brandstoffen is "noodzakelijk en mogelijk". Die gezamenlijke conclusie trekt een groep wetenschappers op de conferentie die Nederland en Colombia samen hebben georganiseerd over het onderwerp. Voordat ministers van de 56 deelnemende landen in gesprek gaan over de concrete stappen die ze kunnen zetten in de 'transitie weg van fossiel', bespraken experts de mogelijkheden.

"De huidige wereldwijde energiecrisis is een mogelijkheid om de transitie te versnellen", schrijven de wetenschappers. Ze hebben een 'menu' van mogelijke maatregelen opgesteld die de ministers vanuit het Colombiaanse Santa Marta mee naar huis kunnen nemen.

Naast inhoudelijke punten als het uitfaseren van fossiele subsidies en versneld elektrificeren, benadrukken de wetenschappers hoe belangrijk het is om burgers mee te nemen in de transitie. Dat betekent onder meer: werknemers op tijd omscholen, kosten eerlijk verdelen en helder over beleid communiceren.

De verbranding van olie, gas en kolen is de voornaamste oorzaak van klimaatverandering. Daarmee stoppen levert dus klimaatwinst op. Volgens de betrokken wetenschappers is het bovendien belangrijk om aan het publiek uit te leggen dat er veel andere voordelen zijn. Wegbewegen van fossiele brandstoffen leidt ook tot "energiezekerheid, verbeterde gezondheid, financiële stabiliteit en welvaart", schrijven ze.

Het tegengaan van desinformatie is voor de onderzoekers ook een voornaam punt. Ze vinden daarom bijvoorbeeld dat reclames en lobbywerk van de fossiele industrie verboden moeten worden.

Duurzame energiebronnen zijn technisch beschikbaar én betaalbaar, benadrukken de wetenschappers verder. Ze waarschuwen dat het echter niet gaat lukken om van vervuilende fossiele brandstoffen af te komen, als nu geen actie wordt ondernomen tegen nieuwe winningslocaties en infrastructuur. "Verbied nieuwe fossiele infrastructuur", luidt daarom een van de aanbevelingen. 'Fossiele lock-ins', waarbij investeringen nog tientallen jaren moeten draaien om uit de kosten te komen, moeten worden voorkomen.

Ook om de uitstoot van methaangas te verminderen, moeten er bindende doelen komen, vinden de opstellers van het advies. Omdat dit een krachtig broeikasgas is dat relatief kort in de atmosfeer blijft hangen, biedt dit "een snelle route" naar minder opwarming van de aarde.

Aan het rapport schreven onder anderen de hoogleraren Joyeeta Gupta van de Universiteit van Amsterdam en Linda Steg van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) mee.