CPB waarschuwt voor fors hogere inflatie door Iranoorlog

DEN HAAG (ANP) - De inflatie kan dit jaar fors hoger uitvallen door de oorlog in het Midden-Oosten, waarschuwt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn nieuwe raming. De prijzen voor olie en gas zijn hard gestegen na de aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran en tegenacties van dat laatste land. Als de prijzen zich ontwikkelen volgens de marktverwachtingen van begin maart, zou de inflatie 0,6 procentpunt hoger kunnen uitvallen.

Daarmee zou de inflatie ruim een kwart hoger liggen dan in de 'gewone' raming van het CPB, waarin de impact van de Iranoorlog nog niet is meegenomen. Daarin rekent het CPB op een afkoeling van de inflatie richting 2,3 procent.

Beide ramingen zijn met grote onzekerheid omgeven. Het is nog lang niet duidelijk hoelang de gevechten in het Midden-Oosten het vervoer van olie en lng via de Straat van Hormuz blokkeren en Golfstaten hun energieproductie beperken.

De koopkracht, dus hoeveel Nederlanders daadwerkelijk te besteden hebben, neemt dit jaar in het basisscenario nog toe. In doorsnee gaat het om een plus van 1,4 procent. Maar volgend jaar valt dat stil. De lonen stijgen weliswaar, maar er komen ook lastenverzwaringen aan. Meer mensen komen in een hogere belastingschijf terecht doordat de grenzen daarvoor maar beperkt meestijgen met de inflatie. Daarnaast stijgen de tarieven voor de inkomstenbelasting in de eerste en tweede schijf.

Het CPB verwacht dat de groep volwassenen en kinderen die in armoede leven dit jaar nog krimpt, net zoals in de voorgaande jaren. Volgend jaar stokt die daling. In het geval dat de prijsstijging voor energie door de gevechten in het Midden-Oosten doorzet, neemt ook het risico op armoede toe. Daarbij speelt mee dat mensen niet zonder gas en elektriciteit kunnen, dus die uitgaven sowieso moeten doen.

De Nederlandse economie groeit dit en volgend jaar gestaag door, verwacht het CPB. Het bruto binnenlands product (bbp) stijgt in 2026 naar verwachting met 1,4 procent en volgend jaar met 1,1 procent. Vorig jaar groeide de economie nog met 1,9 procent. De werkloosheid loopt licht op naar 4,1 procent van de beroepsbevolking dit jaar en 4,3 procent in 2027.

Het CPB waarschuwt ook voor verslechterende overheidsfinanciën. Het begrotingstekort groeit doordat niet alle uitgaven voor het klimaat, defensie en zorg zijn gedekt. Op de langere termijn dreigt Nederland zelfs de Europese norm van 3 procent van het bbp te overschrijden.