Farmaceuten zien concurrentiepositie 'iedere maand verslechteren'

DEN HAAG (ANP) - Nederland verliest op het gebied van nieuwe geneesmiddelen steeds meer terrein aan andere landen, ook binnen Europa. De van oorsprong sterke farmaceutische branche in ons land klaagt over lange, strenge en onvoorspelbare toelatingstrajecten, waardoor sommige medicijnen veel later of helemaal niet meer in ons land op de markt komen. "We zien dat de concurrentiepositie voor klinische studies iedere maand verslechtert", zegt Martijn Bax, directeur bij de Nederlandse locatie van AstraZeneca, tijdens een persbijeenkomst in Den Haag.

De grootste bedreigingen komen vanuit de Verenigde Staten, China en ook India. De Amerikaanse president Donald Trump probeert de productie van medicijnen op allerlei manieren naar zijn land te halen. China en India voeren de investeringen in hoog tempo op. Europa ging in tien jaar tijd van een aandeel van 22 procent in alle commerciële klinische studies wereldwijd naar 12 procent.

De farmaceutische industrie mist in Nederland al lang de urgentie om wat aan de verslechterende concurrentiepositie te doen. Met het nieuwe kabinet hebben de bedrijven daar nieuwe hoop op, ook omdat voormalig ASML-topman Peter Wennink in zijn invloedrijke adviesrapport een belangrijke rol weglegde voor de sector. Maar het kabinet wil ook fors bezuinigen op de gezondheidszorg.

In Nederland gaat Europees gezien nog best veel geld naar onderzoek en ontwikkeling (R&D), al zijn de Verenigde Staten en China op dat vlak veel verder. "Nederland is binnen de EU een van de koplopers in het aantal R&D-stimuleringsregelingen", zegt Mark Kramer, voorzitter van de VIG. "Maar door strengere beoordelingen en vertragingen in dat proces komen nieuwe geneesmiddelen hier later of zelfs beperkter op de markt. Daardoor daalt de aantrekkelijkheid van Nederland voor onderzoek en investeringen. Dat heeft negatieve gevolgen voor patiënten, de zorgsector en de economie."

Zo zijn er volgens farmaceuten voorbeelden van geneesmiddelen die in 26 van de 27 EU-landen zijn goedgekeurd, maar in Nederland niet. Dit, in combinatie met de onzekerheid en lange duur van het traject, kan ervoor zorgen dat bedrijven kunnen afzien van investeringen in studies in Nederland. "Maar met de vele kennis die hier is, zijn er nog veel redenen voor bedrijven om hier wel te investeren. We willen dat Nederland een goede thuismarkt blijft", zegt Marco Frenken, manager van farmaceut Eli Lilly in Nederland. De sector wil met meerdere ministeries in gesprek over verbeteringen.