Waarom gebruiken steeds meer mensen waterfilters en omgekeerde osmose?

De meeste mensen hoeven niet twee keer na te denken over het gebruik van leidingwater. Je opent de kraan, vult een glas en drinkt het op. De waterkwaliteit in Nederland is hoog, normaal gesproken hoef je je dus ook geen zorgen te maken over de waterkwaliteit. De watervoorziening is streng gereguleerd en wordt goed gecontroleerd. Er is de afgelopen jaren toch wel het een en ander veranderd en veel mensen zijn toch op een andere manier naar het water wat uit de kraan komt gaan kijken.

Niet omdat ze denken dat het leidingwater slecht is, maar omdat ze er graag meer over willen weten. Wat zit er nou eigenlijk in? Wat kan ik doen tegen de kalk bij het water koken? Kon ik er nog meer ongewenste stoffen uithalen? Etc.

Dit is precies waar een waterfilter en met name een osmose apparaat om de hoek komt kijken. Als je je hierin verdiept kom je er al snel achter wat voor verschil dit kan uitmaken. Verschillende filters doen verschillende dingen.

Niet alle waterfilters doen hetzelfde

Althans. Ze filteren uiteraard het water, maar dat gebeurt op verschillende manieren. Neem bijvoorbeeld een sedimentfilter. Dit is eigenlijk een soort van hele fijne zeef en vangt deeltjes op zoals zand, roest en ander in het water zwevende deeltjes. Is dit nuttig? Absoluut, maar het is wat anders dan het verwijderen van stoffen welke juist in het water zijn opgelost. De opgeloste deeltjes zie je in je leidingwater niet met het blote oog, maar ze zijn wel aanwezig. Hierbij is een koolfilter nuttig. Een koolfilter goed in het verwijderen van bepaalde stoffen welke bijvoorbeeld de smaak van het water beïnvloeden. Ook andere stoffen worden redelijk of goed verwijderd. Een actief koolfilter zit standaard wel in elk huishoudelijk waterfilter. Ook in een osmose apparaat als voorfilter.

Dan zijn er ook nog waterontharders. Het doel van een waterontharder is juist om het water zachter te maken. Dit doen ze vooral door calcium en magnesium wat aanslag op en tond je kranen geeft te verwijderen.

Omgekeerde osmose pakt het anders aan.

Omgekeerde osmose werkt niet zoals de andere filters waarbij het water simpelweg door de filters stroomt en waarbij stoffen worden vastgehouden. Of in het geval van een waterontharder worden uitgewisseld voor natrium.

Bij omgekeerde osmose wordt het water door een heel fijn membraan geperst. Het membraan laat vooral watermoleculen door en houdt andere in het water opgeloste stoffen tegen en voert deze af. Dit is een ontzettend fijn scheidingsproces. Daardoor kan een osmose apparaat veel meer soorten opgeloste en ook ongewenste stoffen uit het water halen dan bijvoorbeeld een simpel sediment of koolfilter.

Een sedimentfilter houd zich vooral bezig met grotere deeltjes, een koolfilter heeft weer zijn eigen sterke punten en een waterontharder is ontworpen om kalkaanslag te verminderen.

Een osmose membraan doet iets anders. Het kan opgeloste zouten, mineralen en andere opgeloste verontreinigingen zoals fluoride, pfas, microplastics, etc zeer goed uit het water halen. Deze ongewenste stoffen wil je uiteraard graag uit je water hebben, maar hoe zit dat dan met mineralen? Heb je deze niet nodig? Het antwoord is nee, die heb je nodig in je water. Je bent voor je mineraal inname namelijk niet aangewezen op water en moet deze vooral uit je voeding halen. Ook het voedingscentrum zegt “Met gezonde en gevarieerde voeding, krijg je dus voldoende mineralen binnen. Je hebt (mineraal)water niet nodig voor de mineralen die erin zitten.”

Hoe goed een systeem functioneert hangt af het membraan, de samenstelling van het leidingwater, waterdruk en niet onbelangrijk de opbouw van het systeem aangezien deze uit meerdere filterstappen bestaat. Het is dus niet zo dat een osmose apparaat alles verwijderd. Dat doet het dus niet, maar het is veel efficiënter in het verwijderen van ongewenste stoffen dan een standaard waterfilter op basis van sediment- of koolfiltratie.

Wat mensen soms vergeten

Omgekeerde osmose verbruikt meer water dan dat je er als zuiver water uitkrijgt. Dit komt simpelweg door hoe het zuiveringsproces werkt. Er is namelijk een zuiver waterstroom wat uit je kraan komt en een afvalwaterstoom wat naar de afvoer gaat. Het afvalwater is noodzakelijk om de stoffen af te voeren welke door het membraan zijn tegen gehouden. De verhouding verschilt per systeem en ook waterdruk en watertemperatuur hebben hier grote invloed op.

Heb je eigenlijk een waterfilter nodig?

Dat hangt volledig af van wat je wilt bereiken. Dit is waar de aanschaf van een waterfilter soms verkeerd begint. Sommige mensen beginnen bij het product in plaats van bij het probleem. Je zou de vraag andersom moeten stellen.

Wat wil ik aan mijn water veranderen?

Als je grove deeltjes uit je water wilt halen kies dan voor een sedimentfilter. Als je de smaak en geur wilt verbeteren, maar ook wat ongewenste stoffen er uit wilt halen dan is een koolfilter voldoende. Wordt je gek van het harde water, neem dan een waterontharder. Wil je alles? Dus zowel zacht water met betere smaak, maar ook de grove deeltjes en opgeloste stoffen er uit halen, dan is omgekeerde osmosesysteem de afweging waard.

Waarom omgekeerde osmose steeds meer aandacht krijgt

Deels lijkt dit te verklaren doordat mensen zich steeds bewuster worden. We lezen de etiketten op het voedsel, we controleren waar producten vandaan komen, we overwegen wat wij willen eten. Water is hierin niet anders en een osmose apparaat geeft mensen de mogelijkheid om zelf controle te houden over hun water.

De technologie zelf is in wezen eenvoudig. Als je moeilijke termen weglaat, dan wordt water door een heel fijn membraan geperst en blijft een groot deel van de opgeloste stoffen achter en komen niet in je water terecht. Omgekeerde osmose kan dus veel verder gaan dan standaard waterfilters. Het is niet voor iedereen nodig en het is ook niet perfect. Wanneer het doel is om een grote verscheidenheid aan ongewenste stoffen te verwijderen uit het water dan is het lastig om deze technologie te negeren.