EDE - In de wereld van kunsthandel en 19de-eeuwse meesters
slaat de ontdekking van een nieuw werk van Cornelis Springer steevast hoge
ogen. Onlangs stuitte de Nederlandse kunsthandelaar Frank Buunk uit Ede, van
Kunsthandel Simonis & Buunk, op een bijzonder en lang vermist schilderij
van deze meester van het Hollandse stadsgezicht, dat decennialang uit beeld was
geweest en nu opnieuw in Nederland is teruggekeerd.
Door René Hazeleger
Een zeldzaam stadsgezicht duikt weer op
Het werk — een 19de-eeuws stadsgezicht dat een levendig
markttafereel in Zutphen met de karakteristieke Wijnhuistoren toont — dook op
een veiling in Oostenrijk op, waar het in particuliere handen verkeerde. Buunk
herkende het schilderij direct dankzij een opvallende gevelopening in de toren,
een detail dat overeenkomt met het historische Zutphense stadsbeeld.
Wat deze ontdekking extra bijzonder maakt, is dat het
schilderij waarschijnlijk meer dan honderd jaar lang niet in Nederland te zien
is geweest en in dat lange tijdsbestek in Tsjechië en Oostenrijk van eigenaren
wisselde voordat het uiteindelijk onder de aandacht kwam van Simonis &
Buunk Kunsthandel in Ede.
Buunk — die samen met collega’s al jarenlang gespecialiseerd
is in romantische Nederlandse kunst uit de 19de eeuw en al meer dan vijftig
werken van Springer heeft verhandeld — besloot het werk direct aan te kopen,
zelfs zonder het eerst van dichtbij te hebben gezien. “Het was een intuïtieve
aankoop: ik wist meteen dat het bijzonder was,” vertelt Buunk over zijn
beslissing.
Historische en kunsthistorische waarde
Het schilderij stamt uit ongeveer 1872, een periode waarin
Springer op zijn artistieke hoogtepunt was en stadsgezichten rijkelijk detail
en sfeer combineerde. Destijds werd het werk voor 700 gulden verkocht — een
aanzienlijk bedrag in die tijd — maar na restauratie en herkomstonderzoek heeft
het nu een geschatte waarde van ruim €200.000.
Kunsthistorici benadrukken de waarde van de voorstelling:
het toont niet alleen een herkenbare locatie, maar ook Springers vermogen om
historische architectuur en een bruisend stadsleven samen te brengen. De
aanwezigheid van marktkramers, voorbijgangers en dagelijkse bedrijvigheid maakt
het werk tot een levendig venster op het Nederland van de 19de eeuw.
Frank Buunk — meer dan handelaar
Frank Buunk is al decennia een bekende naam in de
Nederlandse kunsthandel, met specialisatie in romantische stadsgezichten,
Haagse School en 19de-eeuwse romantiek. Onder de vlag van kunsthandel Simonis
& Buunk in Ede bouwde hij een reputatie op als iemand die verborgen
meesterwerken weet te herkennen en te herintroduceren voor verzamelaars en
instellingen.
De herontdekte Springer, met een waarde van circa € 200.000, is intussen niet alleen te koop, maar kan —
indien gewenst — ook worden uitgeleend aan musea zodat het publiek het werk van
dichtbij kan bewonderen. Buunk en collega’s hopen dat dit bekende stadsgezicht
uiteindelijk permanent in de collectie van een museum terechtkomt en zo voor
een breder publiek toegankelijk blijft.
Cornelis Springer
Cornelis Springer (1817–1891) was een van de belangrijkste
Nederlandse schilders van de 19e eeuw, vooral bekend om zijn stadsgezichten en
dorpsgezichten die hij met grote aandacht voor architectuur en licht weergaf.
Springer werd geboren op 25 mei 1817 in Amsterdam, als zoon
van een timmerman en aannemer. Hij kreeg zijn eerste tekenlessen van zijn vader
en later les in bouwkundig perspectief van zijn broer Hendrik, die architect
was. Vervolgens studeerde hij aan de Amsterdamse Academie voor Beeldende
Kunsten bij onder anderen Jacobus van der Stok, Hendrik Gerrit ten Cate en
later bij de stadsgezichten-specialist Kasparus Karsen.
Vanaf het begin van zijn carrière richtte Springer zich op
stedelijke taferelen, waarin hij vaak historische gebouwen uit de 17e en 18e
eeuw afbeeldde, badend in warm zonlicht. Hiervoor maakte hij eerst uitgebreide
schetsen tijdens reizen door Nederland en soms ook België en Duitsland, die hij
later uitwerkte in olieverf, aquarel of ets. Door zijn precieze perspectief en
het subtiele spel van licht en schaduw worden zijn stadsgezichten nog steeds
geliefd bij verzamelaars en musea.
Springer ontving erkenning tijdens zijn leven: hij won in
1847 een gouden medaille voor een kerkinterieur, werd in 1865 onderscheiden met
de Leopoldsorde van België, en in 1878 gevraagd als adviseur bij de plannen
voor het Rijksmuseum.
Hij overleed op 20 februari 1891 in Hilversum, maar liet een
omvangrijk oeuvre na dat in tal van belangrijke musea over de hele wereld te
zien is, waaronder het Rijksmuseum in Amsterdam.
In deze video vertelt Frank Buunk meer over dit schilderij
van Cornelis Springer: