Het debat over de regels voor online gokken laait weer op

In 2021 werden voor het eerst vergunningen verleend aan online casino’s. Sommige daarvan zijn slechts vijf jaar geldig, waardoor veel vergunningen in 2026 vernieuwd moeten worden. Dat zorgt ervoor dat het debat over de regels voor online gokken terug oplaait. De legalisering van online gokken moest zorgen voor meer toezicht, betere consumentenbescherming en een terugdringing van illegale aanbieders. Maar de kritiek wordt steeds luider: werken de regels wel zoals bedoeld, of zijn commerciële belangen te dominant geworden?

Van legalisering naar massale zichtbaarheid

Sinds de opening van de online gokmarkt is het landschap drastisch veranderd. Legale aanbieders kregen toegang tot de Nederlandse markt, mits zij voldeden aan strikte voorwaarden. In korte tijd nam het aantal spelers toe, net als het aantal platforms en diensten. Wat vooral opviel, was de enorme toename aan gokreclames. Televisiespots, online banners, radiospotjes en samenwerkingen met influencers zorgden voor een constante zichtbaarheid van gokken in het dagelijks leven.

Die zichtbaarheid leidde al snel tot maatschappelijke onrust. Vooral het gebruik van bekende Nederlanders in reclames schoot veel mensen in het verkeerde keelgat. Critici stelden dat hiermee een onschuldig en aantrekkelijk beeld van gokken werd geschetst, terwijl de risico’s onderbelicht bleven. Voorstanders voerden aan dat reclame noodzakelijk was om spelers weg te trekken van illegale aanbieders, waar helemaal geen toezicht bestaat.

De regels zijn strenger geworden, maar de zorgen blijven 

Onder druk van politiek en samenleving zijn de reclameregels inmiddels aangescherpt. Zo mogen BN'ers niet langer reclame maken voor de gokindustrie en ook influencers werden aan banden gelegd. Ongerichte gokreclame werd grotendeels verboden en er gelden strengere eisen voor marketing. Toch zijn daarmee niet alle zorgen weggenomen. Verslavingszorginstellingen signaleren een toename van problematisch gokgedrag, met name onder jongvolwassenen. Online gokken is immers altijd beschikbaar, makkelijk toegankelijk en ontworpen om spelers zo lang mogelijk vast te houden.

Wat zeggen de gokbedrijven?

Gokbedrijven wijzen erop dat zij opereren binnen een wettelijk kader dat door de overheid is vastgesteld. Ook op Zamsino Nederland zijn ze duidelijk: het bedrijf benadrukt dat het investeert in preventie, zoals leeftijdscontroles, speellimieten en systemen die risicovol gedrag detecteren. Tegelijkertijd waarschuwt het voor het gevaar van overregulering. Als de regels te streng worden, zouden legale aanbieders zich kunnen terugtrekken, waardoor spelers opnieuw hun toevlucht nemen tot illegale websites die opereren buiten het zicht van toezichthouders en geen enkele bescherming bieden.

De lastige rol van de overheid

Voor de overheid is het een delicate evenwichtsoefening. Enerzijds bestaat de plicht om burgers te beschermen tegen verslaving, schulden en sociale problemen. Anderzijds levert de gokmarkt aanzienlijke belastinginkomsten op en biedt regulering meer grip dan een totaalverbod. Bovendien laat de internationale context zien dat Nederland niet alleen staat: veel Europese landen worstelen met vergelijkbare dilemma's.

Politiek gezien is het dossier gevoelig. Elke aanscherping van de regels roept vragen op over economische gevolgen, handhaafbaarheid en persoonlijke vrijheid. Sommigen stellen zelfs dat de legalisering een vergissing is geweest. In hun ogen heeft de markt geleid tot normalisering van gokken en zijn de maatschappelijke kosten groter dan de baten. Voorstanders van het huidige systeem vinden die conclusie voorbarig en wijzen erop dat de markt nog relatief jong is en tijd nodig heeft om zich te stabiliseren. Tegelijkertijd is nietsdoen geen optie.

De verantwoordelijkheid van de spelers

Wat in het publieke debat vaak onderbelicht blijft, is de rol van de speler zelf. Voor veel mensen is online gokken een vorm van entertainment die binnen hun financiële mogelijkheden blijft. De problemen ontstaan vooral bij excessen en gebrek aan zelfbeheersing. De wetgeving kan dan wel bepaalde voorwaarden stellen, maar kan nooit volledig voorkomen dat mensen risicovolle keuzes maken.

Daarom is educatie en voorlichting minstens zo belangrijk als regulering. Bewustwording van eventuele risico’s en financiële gevolgen kan helpen om problemen te voorkomen. Ook vroegtijdige signalering, zowel door aanbieders als door de omgeving van spelers, speelt een belangrijke rol.

Kan technologie helpen?

Technologische ontwikkelingen bieden nieuwe mogelijkheden om risicovol speelgedrag te herkennen. Met behulp van data-analyse en kunstmatige intelligentie kunnen patronen worden opgespoord die wijzen op problematisch gedrag. Dat kan leiden tot gerichte interventies, zoals waarschuwingen of tijdelijke blokkades.

Tegelijkertijd roept dit vragen op over privacy en transparantie. Wordt de AVG gerespecteerd? Wie heeft toegang tot deze gegevens, en hoe worden ze gebruikt? Zonder duidelijke waarborgen kan technologie die bedoeld is voor bescherming ook leiden tot wantrouwen en misbruik.

Een moeilijk debat

Het feit dat het debat over online gokken opnieuw oplaait, toont aan dat het onderwerp geen afgesloten dossier is. De sector verandert snel, maatschappelijke normen verschuiven en technologische mogelijkheden nemen toe. De uitdaging voor de komende jaren is om een evenwicht te vinden tussen vrijheid en bescherming.

De verlenging van vergunningen biedt een kans om lessen te trekken uit de afgelopen jaren en het beleid bij te stellen. Of dat leidt tot strengere regels, betere handhaving of een andere koers, zal afhangen van politieke keuzes en maatschappelijke druk.