Nederland stijgt naar plek twee in slecht jaar voor persvrijheid

PARIJS (ANP) - Nederland is een plaats gestegen op de Press Freedom Index en staat nu op de tweede plek. Dat blijkt uit de jaarlijkse inventarisatie van Reporters Without Borders (RSF) van de persvrijheid van 180 landen wereldwijd. Het stoot daarmee Estland van die plek. Noorwegen staat opnieuw op de eerste plaats. Niet eerder constateerde RSF dat het gemiddeld genomen zo slecht ging met de persvrijheid wereldwijd. Meer dan de helft van de landen valt dit jaar in de slechtste twee categorieën.

Hoewel een specifieke reden voor de stijging van Nederland niet wordt gegeven, noemt RSF wel druk op de publieke omroep in Estland, dat dit jaar van plek twee naar drie zakte. Naast Estland worden ook de Noordse landen, Nederland, Denemarken en Ierland geclassificeerd als "goed" wat betreft persvrijheid. Voor West- en Zuid-Europa geldt vrijwel overal "toereikend". In het oosten van Europa en met name de Balkan ziet RSF een terugval. Die regio is grotendeels ingekleurd als "problematisch".

Sterkste daler is met 37 plaatsen Niger (120), onder meer om het geweld in de Sahelregio. Ook dalend zijn de VS (64, zeven plekken lager dan in 2025), waar onder de tweede termijn van president Donald Trump "systematisch" druk wordt uitgeoefend op de journalistiek, niet zelden scheldend. RSF spreekt van "een van de ernstigste crises voor de persvrijheid" in de geschiedenis van de VS. Als voorbeelden noemt RSF onder meer politiek ingestoken campagnes tegen journalisten.

Rusland, dat wordt toegeschreven de meeste buitenlandse journalisten te hebben opgesloten, staat op plek 172. In zowel Rusland als Belarus (165), schrijft RSF, wordt wetgeving geregeld aangewend om het werk van journalisten in diskrediet te brengen of onmogelijk te maken. Met name vanwege de kwalitatieve onderzoeksjournalistiek zet RSF Oekraïne op plaats 55, zeven plekken hoger dan in 2025.

De grootste ontwikkeling zag RSF in Syrië, dat van de 177e plaats in 2025 stijgt naar 141. Als reden wordt de "historische transformatie" van het land sinds de val van het regime-Assad aangevoerd, eind 2024. Vanwege een "hernieuwde politieke wil" en een afname van geweld tegen journalisten komt Libanon (115) dit jaar enkele plekken hoger op de lijst. Ook in de Palestijnse gebieden (156) gaat het volgens RSF iets beter, met name sinds het staakt-het-vuren met Israël. Dat laatste land daalt met vier plekken, naar 116.

Vrijwel helemaal onderaan prijkt opnieuw Iran (177), gevolgd door hekkensluiter Eritrea (180), dat ook in 2025 al onderaan stond.