Dwangsom niet meer mogelijk voor lang wachtende asielzoekers

DEN HAAG (ANP) - Asielzoekers die al te lang wachten op een besluit over hun verblijfsstatus kunnen daarvoor geen dwangsommen meer aanvragen bij de rechter. De Eerste Kamer is akkoord gegaan met een voorstel van asielminister Bart van den Brink. De CDA-minister wil het nu binnen een week doorvoeren.

Tot september betaalde de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) dit jaar al 112 miljoen euro aan dwangsommen. De dienst heeft een enorme achterstand en behandelt veel asielverzoeken te laat. Mensen die asiel hebben aangevraagd voordat het Europese migratiepact inging op 12 juni, moeten tot drie jaar wachten op een besluit.

Dwangsommen zijn een prikkel om de overheid sneller te laten werken, maar volgens Van den Brink is de achterstand van de IND "volledig uit de hand gelopen" en "niet tijdig in te lopen". Een rechter kan een dwangsom opleggen als een asielzoeker beroep aantekent tegen het uitblijven van een asielbesluit.

De afgelopen jaren zijn meer dan tweehonderd dwangsommen per werkdag aangevraagd, volgens de minister. Bij iedere dwangsom moet een IND-medewerker bij de rechtbank vertellen waarom de asielaanvraag niet op tijd is behandeld. Daardoor hebben ze nog minder tijd om asielaanvragen te behandelen. "De dwangsommen hebben een destructief effect", zei Van den Brink tijdens een debat in de Eerste Kamer.

De Eerste Kamer stemde ook voor een wijzigingsvoorstel dat ervoor zorgt dat mensen die geen verblijfsvergunning hebben gekregen en niet teruggaan naar hun land van herkomst, vastgezet kunnen worden, zodat ze "beschikbaar blijven voor uitzetting", zo staat in de wet.

Van den Brink noemt de wet "een enorme verbetering". Volgens hem is het vastzetten van mensen die Nederland moeten verlaten, maar dat niet doen, nu beter juridisch geregeld. Ook dragen de nieuwe regels voor het afdwingen van een vertrek en het ongewenst kunnen verklaren van mensen bij aan het verbeteren van de asielketen.

De aangenomen maatregelen waren onderdeel van de asielwet van voormalig minister Marjolein Faber. Die wet werd eerder in de Eerste Kamer weggestemd, omdat de PVV-fractie de steun introk. Van den Brink zei eerder al dat hij meerdere maatregelen uit die wet alsnog wilde doorvoeren.