Nederlandse politie zet AI ‘Al Capone’ in en ontdekt nieuwe sporen in vastgelopen onderzoeken

De Nederlandse politie heeft kunstmatige intelligentie (AI) ingezet om nieuwe aanknopingspunten te vinden in complexe onderzoeken naar milieucriminaliteit. En met opvallend resultaat. Rechercheurs ontdekten dankzij de AI-tool per onderzochte zaak twee tot negen nieuwe onderzoekslijnen waar zij zelf nog niet aan hadden gedacht. In sommige gevallen liepen die onderzoeken al langer dan een jaar.

Het gaat om Al Capone, een AI-prototype dat door KickstartAI samen met de Nationale Politie is ontwikkeld. De eerste pilot met de technologie is inmiddels afgerond.

Milieucriminaliteit is een breed terrein. Het kan bijvoorbeeld gaan om illegale export van gevaarlijk afval, handel in tropisch hout, gevaarlijke stoffen of fraude rond biomassa.

Voor rechercheurs maakt dat onderzoeken ingewikkeld. Binnen één zaak kunnen milieurecht, strafrecht, Europese regelgeving, vergunningen, subsidies en financiële constructies door elkaar lopen. Het is vrijwel onmogelijk om bij ieder onderzoek alle mogelijke juridische routes direct te overzien.

Daar moet Al Capone bij helpen.

De AI analyseert een geanonimiseerd dossier en doorzoekt vervolgens wetgeving en rechtspraak vanuit verschillende juridische invalshoeken. Rechercheurs krijgen mogelijke relevante wetten, gerechtelijke uitspraken en andere juridische aanknopingspunten voorgeschoteld.

De beslissing wat daadwerkelijk bruikbaar is, blijft bij de rechercheur.

Tijdens de pilot werd Al Capone door een kleine groep milieurechercheurs getest met echte zaken. Zij beoordeelden honderden resultaten die door de AI werden aangedragen.

Bijna twee derde van de suggesties werd volgens de betrokken partijen als relevant voor het onderzoek beoordeeld.

Nog opvallender was wat daarna gebeurde. Rechercheurs ontdekten per zaak tussen de twee en negen nieuwe onderzoekslijnen waaraan ze eerder niet hadden gedacht. Dat gebeurde zelfs bij zaken waaraan sommige rechercheurs al meer dan een jaar werkten.

De technologie zou daarmee vooral aan het begin van complexe onderzoeken interessant kunnen zijn. Door direct meerdere mogelijke juridische routes zichtbaar te maken, kan worden voorkomen dat rechercheurs zich te vroeg op één scenario concentreren.

Ook de naam van de AI-tool is niet toevallig gekozen.

Al Capone was een van de beruchtste Amerikaanse maffiabazen van de twintigste eeuw. Toch werd hij uiteindelijk niet veroordeeld voor de zware misdrijven waarmee zijn naam werd geassocieerd, maar voor belastingontduiking.

Dat principe vormt de gedachte achter de Nederlandse AI-tool: de meest kansrijke juridische route hoeft niet altijd de meest voor de hand liggende te zijn.

Bij een onderzoek dat in eerste instantie voornamelijk om milieuwetgeving lijkt te draaien, kunnen bijvoorbeeld ook financiële constructies, subsidies, vergunningen of andere regelgeving relevante aanknopingspunten opleveren.

De politie benadrukt dat Al Capone geen AI-rechercheur is die zelfstandig bepaalt welke stappen tijdens een onderzoek moeten worden gezet.

De technologie is juist bedoeld om menselijke rechercheurs meer mogelijkheden te laten zien. Zij bepalen vervolgens zelf welke informatie relevant is en welke onderzoekslijn verder wordt gevolgd.

Volgens Amir Nikham van de Nationale Politie is juist dat interessant aan de proef. Rechercheurs hebben bij ingewikkelde milieuzaken te maken met grote hoeveelheden informatie en verschillende regels.

Dat de AI nieuwe richtingen wist te vinden in zaken waaraan al langere tijd werd gewerkt, laat volgens hem zien waar de mogelijke meerwaarde zit.

Voorlopig gaat het nog om een prototype. Al Capone wordt de komende periode verder aangepast. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de technologie zelf, de gebruikersinterface en de manier waarop resultaten aan rechercheurs worden gepresenteerd en gerangschikt.

KickstartAI en de Nationale Politie gaan op basis van de resultaten bepalen hoe het systeem kan worden doorontwikkeld tot een eerste operationele versie.

Daarmee kan AI uiteindelijk een opvallende nieuwe rol binnen politiewerk krijgen. Niet door zelf misdrijven op te lossen, maar door rechercheurs te wijzen op dat ene spoor waar tot dan toe niemand aan had gedacht.

Bron: KickstartAI / Nationale Politie