Inspectie: schoolleiders zijn te druk om werk goed te kunnen doen

UTRECHT (ANP) - Schoolleiders, zoals schooldirecteuren en rectoren, hebben momenteel te veel taken op hun bord om hun werk goed te kunnen doen. Daardoor kunnen zij hun sleutelrol bij bepaalde grote vraagstukken, zoals hoe om te gaan met kunstmatige intelligentie (AI), niet goed vervullen. Dat constateert de Inspectie van het Onderwijs woensdag in het jaarlijkse rapport de Staat van het Onderwijs.

Schoolleiders willen meer tijd besteden aan het verbeteren van het onderwijs en leraren een goede werkomgeving bieden. "Maar in de praktijk zijn schoolleiders veel tijd kwijt aan randvoorwaarden, zoals het rondkrijgen van de personele bezetting, huisvesting, financiering en administratie. Ook de steeds veranderende eisen vanuit de overheid en de administratie rondom tijdelijke middelen zorgen voor toenemende regeldruk. Dit geeft stress en heeft een negatieve invloed op de continuïteit van het schoolleiderschap", zo is te lezen. Tijdelijke middelen zijn bijvoorbeeld subsidies voor een specifiek doel.

De inspectie raadt schoolleiders aan met collega's en bestuurders in gesprek te gaan over hoe ze geholpen kunnen worden. Bijvoorbeeld door het inzetten van ondersteunend personeel, zoals een administratief medewerker. Of het meer verdelen van verantwoordelijkheden over een schoolteam.

Leerlingen en studenten maken tegenwoordig "massaal gebruik" van AI, zegt de inspectie. Maar of studenten zich bewust zijn van de risico's en of ze er ethisch mee omgaan, is onvoldoende duidelijk. Het mag gebruikt worden, maar instructies over de manier waarop ontbreken vaak. Ook leraren gebruiken het, bijvoorbeeld voor het genereren van lesplannen. "Toch vinden de meeste leraren dat zij nog niet over de benodigde kennis en vaardigheden beschikken om AI effectief in te zetten in hun lessen. Om te voorkomen dat leraren achter de feiten aanlopen, is het nodig dat scholen snel professionaliseringsbeleid ontwikkelen."

Veiligheid is ook iets waar veel schoolleiders mee aan de slag willen. Hoewel de meeste leerlingen zich veilig voelen op school, zijn er zorgen over de toename van fysiek geweld op scholen. Het aantal meldingen hierover bij de inspectie nam toe in 2024/2025 ten opzichte van 2022/2023 met 14 procent. De reden is niet bekend. Mogelijk zijn leerlingen meer bereid geweest zo'n melding te doen. Met name leerlingen die lhbtqia+ zijn, lopen extra risico om zich onveilig te voelen.

Ook het voorkomen van datalekken en cyberaanvallen staat tegenwoordig vaker op de to-do-lijst van scholen.