Leerlingen lopen nog steeds achter in toepassen basisvaardigheden

UTRECHT (ANP) - Veel leerlingen in Nederland blijven achterlopen wat betreft basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen, meldt de Inspectie van het Onderwijs woensdag in een rapport. "Inspanningen van scholen, besturen en overheid om de trend te keren zijn nog niet duidelijk zichtbaar in de resultaten", aldus de inspectie, die de problemen al enkele jaren benoemt.

In het rapport de Staat van het Onderwijs worden verschillende voorbeelden opgesomd. Zo is er in de onderbouw van het voortgezet onderwijs "in alle schoolsoorten nog steeds sprake van een voortdurende en omvangrijke daling van de prestaties op leesvaardigheid en woordenschat ten opzichte van de periode voor corona". Rekenen en wiskunde gaan met name op het vmbo slechter en op het mbo gaan de prestaties achteruit op het centraal examen Nederlands. Een derde van de mbo niveau 1-studenten verlaat het onderwijs dan ook met een te laag taalniveau. Bij gediplomeerde mbo niveau 4-studenten is dat zelfs 38 procent.

Twee jaar geleden bleek uit een steekproef van de inspectie onder 225 willekeurige scholen dat ruim een vijfde een onvoldoende scoorde voor de totale kwaliteit. Toenmalig demissionair minister Mariëlle Paul van primair en voortgezet onderwijs zei destijds dat het anders moest en kondigde een herstelplan aan. Uit de meest recente steekproef blijkt dat nog altijd ongeveer een vijfde van de scholen in basis-, voortgezet- en speciaal onderwijs ondermaats presteert.

"Een somber beeld", stelde inspecteur-generaal van de inspectie Alida Oppers in een toelichting op het rapport. "Er is behoefte aan goed nieuws, maar de trendbreuk is er nog niet."

De Inspectie vraagt in het nieuwste rapport extra aandacht voor de schoolleider, die zij een sleutelrol toedicht en beter gefaciliteerd zou moeten worden. Verder wordt gewezen op opmerkelijke regionale verschillen bij adviezen aan leerlingen. In sterk stedelijke gebieden zoals de Randstad krijgen leerlingen die de basisschool verlaten vaker (88 procent) bijgestelde adviezen dan in niet tot weinig stedelijke gebieden (68 procent). Dat werkt door in de onderwijsloopbaan van scholieren, ziet de inspectie. Zo zitten leerlingen in het noorden en oosten met bijvoorbeeld een vmbo-(g)t/havo-toetsadvies vaker op het vmbo-(g)t, terwijl de leerlingen met hetzelfde toetsadvies in de Randstad vaker naar de havo gaan. Ook het 'stapelen', na het behalen van een diploma doorleren op een volgend niveau in het voortgezet onderwijs, gebeurt vaker in de Randstad dan elders.