Kabinet belooft beterschap na kritiek op dataverzameling diensten

DEN HAAG (ANP) - Veiligheidsdiensten AIVD en MIVD voeren verbeteringen door in de manier waarop ze omgaan met grote onderscheppingen van data, belooft het kabinet. Ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) en Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) hebben in een Kamerbrief gereageerd op een kritisch advies van toezichthouder CTIVD.

De kritiek gaat over zogeheten onderzoeksopdrachtgerichte interceptie, ook wel OOG-interceptie, waarbij grote hoeveelheden data in één keer worden onderschept. Die bevoegdheid kwam er met de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (WIV), de 'sleepwet' waarover een referendum is gehouden.

AIVD en MIVD gebruiken de mogelijkheid om hun net breed uit te werpen steeds vaker, merkt de CTIVD. Die ziet "risico's" bij de manier waarop diensten de onderschepte gegevens gebruiken. Begrippen zoals het verschil tussen inhoud en 'metadata' over die inhoud worden niet op een consistente manier gebruikt. "Dit kan leiden tot onduidelijkheden."

Daar komt bij dat sommige controles die bijvangst moeten beperken, ontbreken. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat bepaalde filters hetzelfde blijven, terwijl de stroom gegevens verandert. Dat kan ervoor zorgen dat de diensten data opslaan die ze niet nodig hebben. "Onzorgvuldig", oordeelt de CTIVD. Het is voorgekomen dat de veiligheidsdiensten meer gegevens bewaarden dan ze mochten.

"De diensten herkennen dit beeld", schrijven ministers Yeşilgöz en Heerma over de verbeterpunten die de toezichthouder opmerkt. Sommige punten hebben de diensten al opgepakt, aan andere gaan ze werken, zoals de controle op de filters.