OVV: minister moet in halfjaar situatie asielkinderen verbeteren

DEN HAAG (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) doet een "urgente aanbeveling" aan de minister van Asiel en Migratie om binnen zes maanden de situatie van kinderen in asielnoodopvang te verbeteren. Zij worden nu structureel "blootgesteld aan onveilige leefomstandigheden die ernstige risico's voor hun ontwikkeling opleveren", schrijft de OVV in het maandag gepubliceerde rapport 'Kinderen in nood'. Ongeveer 6900 van in totaal 17.000 asielkinderen verblijven in noodopvanglocaties.

De onveiligheid in de noodopvang, schrijft de OVV, "is niet het gevolg van een crisis die ons overkomt. Bestuurlijke keuzes en het nemen van crisismaatregelen bij structurele problemen veroorzaken deze voortdurende onveiligheid."

Doordat noodopvang langdurig en grootschalig wordt ingezet om een structureel tekort aan opvangplekken op te vangen, bestaat inmiddels ruim 60 procent van alle opvanglocaties uit noodopvang. De invoering van de spreidingswet heeft niet voor voldoende opvangplekken gezorgd.

Volgens de raad handelen de partijen die opvangplekken regelen met een "crisislogica". Onderliggende problemen worden nu niet opgelost, en concessies die worden gedaan om noodopvang te realiseren worden genormaliseerd.

"Bouw de afhankelijkheid van noodopvanglocaties af en investeer in een duurzaam opvangsysteem", zegt OVV-voorzitter Chris van Dam. Noodopvang in bijvoorbeeld leegstaande kantoren, schepen of evenementhallen was bedoeld voor een korte periode, maar kinderen verblijven er soms jaren in, zegt hij. "Nederland is door de ondergrens gezakt van wat veilig is voor kinderen."

Onveilige leefomstandigheden vormen ernstige risico's voor de ontwikkeling van asielkinderen. Zo is er bij noodopvang vaak gebrek aan speelruimte, rust, privacy en adequate toegang tot zorg en onderwijs. Het risico om geconfronteerd te worden met fysiek en seksueel geweld is groot. Ook hun woonsituatie is vaak instabiel. Veel kinderen verhuizen meerdere keren per jaar.

Er zijn al jaren signalen dat de noodopvang van asielzoekers niet in orde is. Verschillende organisaties hebben sinds 2021 alarm geslagen. De OVV begon in 2024 met zijn onderzoek.

De raad geeft aanbevelingen om uit de crisislogica te stappen en de acute problemen van asielkinderen in noodopvang aan te pakken. De raad kan geen sancties opleggen, maar de aanbevelingen zijn niet vrijblijvend, zegt een OVV-woordvoerder. Binnen zes maanden moet de minister met een reactie komen.