Stikstofuitstoot stallen 9 procent lager door stoppersregeling

DEN HAAG (ANP) - Stoppersregelingen voor boeren zorgden de afgelopen zes jaar voor zo'n 9 procent minder stikstofuitstoot uit stallen, dat becijfert de Algemene Rekenkamer. In die jaren stelden opeenvolgende ministers van Landbouw 4,2 miljard euro beschikbaar voor veehouders die willen stoppen. Daarvan bleef 1,6 miljard euro op de plank liggen.

In totaal daalden de stalemissies sinds 2019 met 18,7 procent, ziet de Rekenkamer. Dat is ruim 10 kiloton stikstof. De helft daarvan komt dus door stoppende boeren; dat waren er ruim 1300. De rest komt door boeren die uit eigen beweging stopten of minder dieren zijn gaan houden of door innovatieve technieken om de uitstoot te verminderen.

Die uitstootvermindering vond vooral plaats in de buurt van stikstofgevoelige natuurgebieden zoals de Veluwe en de Peel. De stoppersregelingen van voormalig stikstofminister Christianne van der Wal waren daar ook specifiek op gericht. Niet alle boeren die zich voor zo'n regeling aanmeldden, zijn ook echt gestopt. Het onderzoek van de Rekenkamer wijst uit dat onder meer onduidelijkheid over het stikstofbeleid ervoor zorgt dat boeren zich alsnog terugtrokken.

De uitstoot van stikstof uit stallen is ongeveer de helft van alle stikstofemissies door de landbouw. Er is ook emissie uit het veld, bijvoorbeeld bij het uitrijden van mest. Met die emissies heeft de Rekenkamer in dit onderzoek niet gerekend.

Later deze week presenteert huidig landbouwminister Jaimi van Essen zijn plannen om de stikstofuitstoot nog verder te verlagen. Het kabinet wil dat in 2035 de uitstoot van stikstof door de landbouw 42 tot 46 procent lager is dan in 2019. De industrie en het verkeer moeten in 2035 hun stikstofuitstoot halveren.

Het kabinet wil onder meer gaan werken met zones rondom stikstofgevoelige natuur. Hoe groot die zones worden, is nog niet besloten. De Rekenkamer heeft becijferd hoeveel boeren geraakt worden bij zones van 500, 1000 of 1500 meter. Het gaat dan om respectievelijk 8, 15 en 21 procent van de veehouders in Nederland. Als al deze boeren rondom natuur zouden stoppen, levert dat 5, 10 of 16 procent minder stikstof uit stallen op.