Veiligheidsdiensten waarschuwen voor gemak cyberaanvallen met AI

DEN HAAG (ANP) - Criminelen gebruiken kunstmatige intelligentie (AI) om cyberaanvallen te automatiseren, te versnellen of efficiënter te maken. Daarvoor waarschuwen inlichtingendiensten AIVD en MIVD samen met vijf andere organisaties. In een open brief roepen zij bestuurders van bedrijven en andere organisaties op om "verantwoordelijkheid te nemen en prioriteit te geven aan cybersecurity".

De brief is ook ondertekend door het cyberveiligheidscentrum NCSC, terrorismebestrijder NCTV, de politie, het Openbaar Ministerie en CIO Rijk, de ICT-organisatie van de Rijksoverheid. "AI versnelt dreigingen en het maakt het voor een bredere groep kwaadwillenden mogelijk om aanvallen uit te voeren. Kwetsbaarheden worden sneller opgespoord en misbruikt. Pijnpunten die al langer bestaan worden onder de invloed van AI uitvergroot", schrijven de ondertekenaars.

Ze roepen organisaties op om hun basis op orde te hebben. Dat houdt in dat systemen regelmatig worden geüpdatet, zwakke punten worden aangepakt, de IT strak wordt gemonitord en bestuurders goed op de hoogte zijn van ontwikkelingen op dit gebied. Ook de "menselijke factor" vinden ze belangrijk. De briefschrijvers adviseren daarom: "investeer in bewustwording, in gedrags- en cultuurverandering en doe aangifte bij incidenten."

AI helpt cybercriminelen bijvoorbeeld om kwaadaardige computerprogramma's (malware) te ontwikkelen waarmee gegevens worden gestolen of versleuteld, maar ook om e-mails te schrijven om te hengelen naar persoonlijke gegevens zoals wachtwoorden (phishing).

De gevolgen van cyberaanvallen kunnen groot zijn, bijvoorbeeld als veel namen, adressen en paspoortgegevens worden gestolen. Maar de impact is niet altijd meteen zichtbaar. Zo kan het later schade aanrichten als een bedrijf wordt bespioneerd.

Kwaadwillenden hebben niet eens de meest geavanceerde systemen nodig om aanvallen uit te voeren. Ze hebben vaak al voldoende aan gangbare AI-modellen, schrijven de organisaties zonder die bij naam te noemen. ChatGPT, Claude en Google Gemini zijn voorbeelden van breed toegankelijke AI-modellen. Hoewel de ontwikkelaars zeggen zich in te spannen om misbruik te voorkomen, komen veiligheidsincidenten zoals hacks regelmatig voor.

De waarschuwende instanties vinden dat cyberveiligheid niet alleen een zorg moet zijn van IT'ers en beveiligingsspecialisten. "Het op orde brengen van de digitale weerbaarheid van ons land is een opdracht aan ons allen: publiek en privaat."