Copernicus: recordhitte in augustus, ook zeewater extreem warm

BONN (ANP) - Opnieuw zijn afgelopen maand wereldwijde temperatuurrecords gesneuveld. Augustus verliep sinds het begin van de metingen nog niet eerder zo warm als dit jaar. Het werd op aarde gemiddeld 16,96 graden, heeft de Europese klimaatdienst Copernicus becijferd. Dat gemiddelde is precies gelijk aan dat van juli 2023. Daarmee staan beide maanden nu in de boeken als de warmste uit de meetreeks.

Het zeewater warmde in augustus eveneens meer op dan ooit eerder gemeten in die maand. Gemiddeld liep de watertemperatuur buiten de poolgebieden op tot 21,07 graden. Ook dit extreme gemiddelde werd één keer eerder gemeten in een andere maand: maart 2024, toen het zomer was op het zuidelijk halfrond.

Eerder werd duidelijk dat Nederland en veel andere EU-landen de warmste zomer van de moderne tijd beleefden. In Nederland kwam het gemiddeld uit op 19,3 graden, het hoogste cijfer sinds de metingen van het KNMI in 1901 begonnen. De hitte ging gepaard met extreme droogte, die de landbouw hard raakte en grote rivieren als de Rijn en de Donau deed slinken tot een fractie van hun normale omvang.

Het wereldwijde gemiddelde lag vorige maand ook fors boven het pre-industriële niveau: het was volgens de data 1,65 graden warmer dan in de tweede helft van de negentiende eeuw, waar de klimaatdienst standaard mee vergelijkt.

"Deze gegevens laten zien hoe klimaatverandering leidt tot extremen, zowel in de atmosfeer als in de oceanen", benadrukt Copernicus-bestuurder Samantha Burgess in een verklaring. Ze wijst op de grote impact op gemeenschappen, ecosystemen en ook de economie.

Triodos Bank schatte de totale kosten van de hitte en droogte voor Europa vorige maand in een rapport op zo'n 180 miljard euro, grofweg 1 procent van de totale EU-economie. Binnenvaartschepen kwamen aan de kant te liggen, bosbranden richtten enorme schade aan en kerncentrales werden stilgelegd bij gebrek aan koelwater. Hittegolven komen ook de arbeidsproductiviteit niet ten goede.

Copernicus herinnert eraan dat de opwarming van de aarde vooral komt door fossiele brandstoffen. Wanneer olie, gas of steenkool wordt verbrand, komt CO2 in de lucht en dat gas houdt warmte vast. Bij de opwarming van zeewater speelt ook het fenomeen El Niño een grote rol. Vooral in het tropische deel van de Stille Oceaan stijgt de watertemperatuur momenteel fors.

Omdat de aarde blijft opwarmen, houden hitterecords niet lang stand. Het vorige record voor de warmste augustus kwam uit 2024, dat daarvoor uit 2023.