Nobelprijs Scheikunde voor onderzoek naar gespiegelde moleculen

STOCKHOLM (ANP) - De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar de wetenschappers Henri Kagan (95) uit Frankrijk en Kenso Soai (76) uit Japan. Het Zweedse Nobelcomité eert hen voor hun onderzoek naar moleculen.

Moleculen kunnen uit twee versies bestaan, die elkaars spiegelbeeld zijn. Wanneer de moleculen de ene kant op gedraaid staan, kunnen ze een andere werking hebben dan de andere kant op, ook al hebben ze precies dezelfde samenstelling. Wetenschappers noemen dit linkshandig en rechtshandig.

Zo is het middel Novrad een hoestremmer, terwijl precies dezelfde moleculen omgekeerd de pijnstiller Darvon vormen. "Geneesmiddelen kunnen de ene kant op het gewenste effect hebben, maar de andere kant op hebben ze misschien geen werking of zijn ze zelfs schadelijk", aldus het comité. Kagan en Soai hebben ontdekt hoe dit werkt.

De winnaars ontvangen een medaille, een diploma en 12 miljoen Zweedse kronen, omgerekend ruim 1 miljoen euro. Dat bedrag komt uit de nalatenschap van de Zweedse zakenman Alfred Nobel, de uitvinder van dynamiet en de grondlegger van de prijzen. De ceremonie is op 10 december, de sterfdag van Nobel.

In 1901, 1936, 1995 en 2016 kregen wetenschappers uit Nederland de Nobelprijs voor de Scheikunde.

De Nobelprijs voor de Geneeskunde werd maandag toegekend aan twee Duitsers en een Amerikaan voor onderzoek naar zenuwcellen in de hersenen. De Belgische wetenschapper Francis Halzen kreeg dinsdag de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor het ontdekken van mysterieuze neutrino-deeltjes. In de komende dagen volgen de Nobelprijzen voor de Literatuur, Vrede en Economie.