Brussel start aanbesteding voor bouw zeven AI-gigafabrieken

BRUSSEL (ANP) - De EU heeft donderdag de aanbesteding uitgeschreven voor de bouw van zeven AI-gigafabrieken, meldt de Europese Commissie. De gigafabrieken werden in het voorjaar van 2025 aangekondigd, met als wens de technologische onafhankelijkheid van de EU te vergroten.

Er staan al AI-fabrieken in de EU, maar deze gigafabrieken moeten met 100.000 AI-chips vier keer zo groot worden. Zo worden het een soort supercomputers waar AI-modellen op grote schaal kunnen worden ontwikkeld en getraind, aldus het dagelijks bestuur van de EU.

De aanbesteding staat nu open voor zowel bestaande samenwerkingen tussen bedrijven, overheden en organisaties (zogeheten consortia) als speciaal hiervoor opgerichte samenwerkingen (doelvennootschappen). Daarbij kunnen ook bedrijven of overheden van buiten de EU meedoen, maar de coördinatie en infrastructuur van de fabriek moet fysiek in een EU-lidstaat zijn. Daarmee valt het onder EU-regels en houdt Brussel de controle over de gigafabrieken, hopen EU-bronnen.

De Commissie verwacht dat de bouw van de zeven gigafabrieken 30 miljard euro zal kosten. Daarvan zal 10 miljard komen uit EU- of nationale budgetten. Brussel hoopt op 20 miljard euro uit private investeringen.

Een gigafabriek hoeft niet per se op een enkele locatie in een lidstaat gevestigd te zijn, maar kan ook verspreid zijn over meerdere locaties. Wel moet voorkomen worden dat een gigafabriek opereert op "talloze locaties", aldus een EU-bron.

De aanbesteding staat open tot en met 12 november. Begin 2027 wordt gekozen waar de fabrieken komen te staan, waarna ze gebouwd mogen worden vanaf het eerste kwartaal van volgend jaar. Brussel hoopt dat anderhalf jaar daarna de fabrieken operationeel kunnen zijn.

Het Nederlandse kabinet investeert momenteel in de bouw van een gewone AI-fabriek in Groningen, maar gaat niet investeren in een gigafabriek. Nederlandse bedrijven kunnen rekenruimte inkopen bij de gigafabrieken in andere EU-lidstaten, redeneerde staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie) in maart.