Nieuw rapport Jason Bhugwandass: gebrek aan erkenning en nazorg

DEN HAAG (ANP) - Veel jongeren die in de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg hebben gezeten en daar te maken hebben gehad met misstanden, wachten nog steeds op "erkenning, nazorg of financiële hulp". Dat stelt Jason Bhugwandass in een nieuw rapport. "De problemen van de jongeren hebben twee jaar langer kunnen sudderen en het gebrek aan erkenning en opvolging is een extra beschadiging geweest."

In maart 2024 publiceerde Bhugwandass, zelf ervaringsdeskundige, een rapport over de ZIKOS-afdelingen, bedoeld voor kinderen met complexe psychiatrische problemen. Dit was de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg. Voor het rapport sprak hij met 51 jongeren over hun ervaringen en uit die gesprekken kwam naar voren dat de afdelingen onveilig waren voor kinderen die er verblijven. Dat bevestigde de inspectie later ook na onderzoek. Inmiddels zijn die ZIKOS-afdelingen definitief gesloten.

In een nieuw rapport, dat dinsdag wordt gepubliceerd, beschrijft Bhugwandass wat er met zijn aanbevelingen van destijds is gedaan en hoe het nu met de betrokken jongeren gaat. "Van de zeven aanbevelingen die in het rapport stonden, is er maar één volledig opgevolgd: het sluiten van de afdelingen. De overige aanbevelingen zijn helemaal niet of slechts gedeeltelijk opgevolgd."

Volgens Bhugwandass is het vooral pijnlijk "dat er na het rapport geen aandacht is geweest voor de slachtoffers". De jongeren en nabestaanden die hij sprak voor zijn nieuwe rapport vertellen dat zij niet proactief zijn benaderd, geen excuses kregen, geen compensatie ontvingen en geen passende nazorg kregen. "Voor velen voelde dat als een tweede beschadiging."

Bijna alle jongeren (96 procent) hebben nog last van psychische klachten en 74 procent van de jongeren kampt met fysieke klachten. Vijf jongeren uit het eerste onderzoek zijn inmiddels overleden en 38 jongeren deden een zelfmoordpoging in de periode tussen de twee rapporten in.

Bhugwandass komt met acht aanbevelingen, die deels overeenkomen met de aanbevelingen uit zijn vorige rapport. Hij roept onder meer op om excuses te maken voor de misstanden, om de jongeren te ondersteunen bij hun behoeften en om het functioneren van voormalig ZIKOS-medewerkers en -directieleden te onderzoeken. De urgentie is "twee jaar later nog groter", aldus Bhugwandass.