Koning: de politiek moet zich richten op problemen oplossen

De politiek moet problemen oplossen en zich niet laten leiden door de ophef van de dag, zei koning Willem-Alexander dinsdagmiddag in de troonrede die hij voorlas namens het kabinet. Hij had het bijvoorbeeld over problemen op het gebied van stikstof, migratie en de toekomst van het sociale stelsel. "De parlementaire democratie is van en voor iedereen en moet dienstbaar zijn aan iedereen", aldus het staatshoofd.

Democratie moet niet worden versmald "tot het gelijk van de helft plus één", zei de vorst. "Democratie is geen platte rekensom, maar een mentaliteit die moet leven in ieder van ons." Hij betoogde dat mensen moeten worden verenigd door de democratie, in plaats van uit elkaar gespeeld. De "traditie van gemeenschapszin" is volgens Willem-Alexander een "antistof tegen polarisatie".

Aan het einde van zijn toespraak richtte hij zich ook op de andere landen in het Koninkrijk: Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Hij zei dat dit najaar een top wordt georganiseerd om de samenwerking te bespreken. "Vanaf nu is deze top een jaarlijkse traditie. Zo geven we samen invulling aan het uitgangspunt: nos ta un reino - wij zijn één Koninkrijk." Daarmee zei de vorst ook iets in het Papiaments in de troonrede.

Willem-Alexander zei ook dat uitstel of afstel van de stikstofaanpak onverantwoord is. Het minderheidskabinet presenteerde in juni de stikstofaanpak. Een aantal rechtse partijen wil dat plan fors versoepelen of helemaal van tafel. De afgelopen periode protesteerden boeren tegen de stikstofplannen.

De koning stelde dat het kabinet continu in gesprek blijft met boeren en provincies over de stikstofplannen en dat er veel geld beschikbaar is om boeren te helpen bij het aanpassen van hun bedrijf. De koning zei dat de pijn en onzekerheid het meest gevoeld wordt in boerengezinnen rond kwetsbare natuur. "Boeren verdienen duidelijkheid en perspectief."

Het kabinet wil ook problemen oplossen en stilstand doorbreken, maar stuit daarbij wel op met name financiële grenzen. "De eerlijke boodschap is: niet alles kan tegelijk", aldus het staatshoofd. "Financieel zijn er duidelijke grenzen, omdat we onze kinderen en kleinkinderen niet met een onverantwoord hoge staatsschuld mogen opzadelen", zei de koning. Daarom voert het kabinet een begrotingsbeleid "dat de rekening niet vooruitschuift".