HEMA bestaat 100 jaar: van goedkope warenhuisformule tot Nederlands icoon

Wat op 4 november 1926 begon als een bescheiden warenhuis aan de Amsterdamse Kalverstraat, groeide uit tot een van de bekendste winkelketens van Nederland. De oprichters Leo Meyer en Arthur Isaac introduceerden destijds een vernieuwend concept: een winkel waar mensen met een kleinere beurs terechtkonden voor praktische producten tegen vaste, lage prijzen.

In een tijd waarin warenhuizen vooral waren gericht op welgestelde klanten, maakte HEMA het winkelen toegankelijker. Artikelen kostten aanvankelijk 25 of 50 cent. Later werd het assortiment uitgebreid en verdwenen de vaste eenheidsprijzen, maar betaalbaarheid bleef een belangrijk onderdeel van de winkelformule.

In de loop van de twintigste eeuw groeide HEMA uit tot veel meer dan een winkel voor huishoudelijke artikelen. De keten ontwikkelde eigen producten en wist alledaagse gebruiksvoorwerpen een herkenbaar uiterlijk te geven.

Vooral de combinatie van eenvoudige vormgeving, praktische toepassingen en relatief lage prijzen werd kenmerkend. Van schoolspullen en handdoeken tot kleding, speelgoed en servies: het assortiment veranderde mee met de behoeften van Nederlandse huishoudens.

Sommige producten kregen zelfs een vaste plaats in de Nederlandse cultuur. De rookworst en de roze tompouce groeiden uit tot herkenbare symbolen van de keten. Vooral rond Koningsdag, feestdagen en andere bijzondere momenten speelt HEMA voor veel consumenten nog altijd een vertrouwde rol.

Ook de lunchrooms droegen bij aan de populariteit. Al in de beginjaren bood HEMA betaalbare maaltijden aan, waardoor een bezoek aan een warenhuis voor een breder publiek een uitje kon worden.

De geschiedenis van HEMA kent ook moeilijke perioden. Vooral in de afgelopen decennia kreeg het bedrijf te maken met hoge schulden, wisselingen van eigenaar en toenemende concurrentie van internationale winkelketens en webwinkels.

Daarnaast bleken ambitieuze buitenlandse uitbreidingsplannen niet altijd succesvol. De onderneming trok zich uit verschillende landen terug en ging zich opnieuw sterker richten op haar belangrijkste Europese markten.

Sinds februari 2026 is HEMA volledig eigendom van de familie Van Eerd, die ook achter supermarktketen Jumbo staat. Daarmee is de winkelketen weer volledig in Nederlandse handen gekomen.

De nieuwe koers draait om vernieuwing van het winkelbestand, verbetering van het assortiment en een sterkere nadruk op producten die zowel betaalbaar als duurzaam in gebruik moeten zijn.

De resultaten laten inmiddels herstel zien. Over boekjaar 2025 realiseerde HEMA een bruto-omzet van ongeveer 2,3 miljard euro, een vergelijkbare stijging van 5,6 procent. De winst vóór belastingen kwam uit op 59,4 miljoen euro.

Ook worden bestaande winkels ingrijpend gemoderniseerd. Van de ongeveer 770 vestigingen waren bij de presentatie van de jaarcijfers in mei al 300 winkels vernieuwd.

Het honderdjarig bestaan wordt gedurende heel 2026 gevierd. De festiviteiten begonnen in februari met een landelijke reclamecampagne en een speciaal jubileumlied van Guus Meeuwis.

Daarnaast verscheen een bijzondere herdenkingsmunt, ontworpen in samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Munt. Op de munt zijn verschillende herkenbare HEMA-producten afgebeeld.

Ook jong ontwerptalent kreeg aandacht. Tijdens de Dutch Design Week in oktober werd een speciale jubileumeditie van de HEMA Ontwerpwedstrijd afgesloten. Het winnende ontwerp, Hak in de Bak, is een praktisch hulpmiddel waarmee gesneden ingrediënten eenvoudiger van een snijplank naar een pan kunnen worden verplaatst.

Tijdens het jubileumjaar bracht koningin Máxima bovendien een werkbezoek aan het Amsterdamse hoofdkantoor, waar onder meer aandacht was voor productontwikkeling en de vernieuwing van het bedrijf.

Rond de officiële verjaardag op 4 november krijgt het jubileum een maatschappelijke invulling. HEMA schenkt minstens 2.500 cadeaus aan Stichting Jarige Job, die kinderen uit gezinnen met financiële problemen helpt hun verjaardag te vieren.

Ook klanten kunnen deelnemen. Van 2 tot en met 15 november staan in alle HEMA-winkels inzamelpunten waar cadeaus kunnen worden gedoneerd. De ingezamelde geschenken worden verwerkt in verjaardagsboxen voor kinderen die anders mogelijk geen verjaardag kunnen vieren.

De actie sluit aan bij een maatschappelijk probleem dat in Nederland nog altijd speelt. Voor gezinnen die moeite hebben om rond te komen, zijn een verjaardagstaart, versiering en cadeautjes niet vanzelfsprekend.

Na een eeuw is de Nederlandse winkelstraat ingrijpend veranderd. Consumenten kopen steeds vaker online, internationale prijsvechters winnen terrein en winkelketens moeten voortdurend investeren om aantrekkelijk te blijven.

Voor HEMA ligt de uitdaging in het behouden van een herkenbare identiteit zonder vast te blijven zitten in het verleden. Het warenhuis moet tegelijkertijd betaalbaar, vernieuwend en relevant blijven voor jongere generaties.

De eerste honderd jaar laten zien hoe een eenvoudige winkelformule kon uitgroeien tot een merk dat diep is verweven met het Nederlandse dagelijks leven. Van de eerste artikelen van enkele dubbeltjes tot een onderneming met miljardenomzet: HEMA heeft een bijzondere plaats in de geschiedenis van de Nederlandse detailhandel veroverd.

Of de keten ook de volgende honderd jaar zo'n vanzelfsprekend onderdeel van het straatbeeld blijft, zal afhangen van haar vermogen om met nieuwe generaties mee te veranderen.