Netcongestie en piekbelasting: waarom het moment van stroomverbruik steeds belangrijker wordt

Piekbelasting ontstaat wanneer gedurende een korte periode veel elektrisch vermogen tegelijkertijd nodig is. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer productieapparatuur wordt opgestart terwijl elektrische voertuigen laden en andere installaties eveneens veel stroom vragen. Ook verwarming, koeling en andere elektrische bedrijfsprocessen kunnen voor hoge pieken zorgen. Naarmate meer processen worden geëlektrificeerd, neemt de kans toe dat verschillende grote stroomverbruikers elkaar overlappen. Dat hoeft bij voldoende capaciteit geen direct probleem te zijn. Anders wordt het wanneer de aansluiting onvoldoende ruimte biedt of uitbreiding daarvan door netcongestie niet mogelijk is.

Netcongestie ontstaat wanneer op bepaalde momenten meer transport van elektriciteit wordt gevraagd dan het elektriciteitsnet aankan. Netbeheerders kunnen daardoor niet overal zonder meer extra capaciteit beschikbaar stellen. Voor bedrijven kan dat betekenen dat een gewenste verzwaring van de aansluiting niet direct mogelijk is. Meer vermogen aanvragen is dan niet altijd de snelste route.

Het verlagen of verschuiven van pieken kan in zo'n situatie interessant zijn. Welke oplossingen voor netcongestie geschikt zijn, hangt onder andere af van de aansluiting, het verbruiksprofiel, eigen energieopwekking en toekomstige plannen.

Wie piekbelasting wil verminderen, moet eerst weten waardoor de pieken worden veroorzaakt. Een analyse van het verbruiksprofiel laat zien op welke momenten veel vermogen wordt gevraagd en welke installaties daarvoor verantwoordelijk zijn. Misschien start een productieproces precies wanneer het wagenpark wordt opgeladen. Of vallen koeling, verwarming en andere installaties regelmatig samen. Met dat inzicht kan worden onderzocht of bepaalde processen naar een ander moment kunnen worden verschoven.

Niet al het stroomverbruik hoeft op hetzelfde moment plaats te vinden. Vooral bij processen waarbij het tijdstip of de snelheid van het energieverbruik kan worden aangepast, kan slimme sturing verschil maken. Zo kunnen elektrische voertuigen op verschillende momenten worden opgeladen, afgestemd op het beschikbare vermogen en wanneer ze weer nodig zijn. Ook kunnen machines die niet direct hoeven te draaien na elkaar worden opgestart, in plaats van allemaal tegelijk.

Een Energie Management Systeem kan verschillende onderdelen van het energiesysteem automatisch op elkaar afstemmen. Daarmee wordt geprobeerd te voorkomen dat alle elektriciteitsvraag op hetzelfde moment samenkomt. De beschikbare aansluiting wordt hierdoor gelijkmatiger gebruikt.

Wanneer verschuiven alleen niet voldoende is, kan batterijopslag worden onderzocht. Een batterij kan worden geladen op momenten waarop voldoende netcapaciteit of lokaal opgewekte stroom beschikbaar is. Tijdens een hoge elektriciteitsvraag kan opgeslagen stroom vervolgens worden ingezet. Zo hoeft niet de volledige piek op dat moment vanuit het elektriciteitsnet te komen. Dit wordt ook wel het afvlakken van verbruikspieken genoemd.

Of een batterij een passende oplossing is, hangt af van de momenten waarop een bedrijf extra vermogen nodig heeft en hoe groot die behoefte is. Ook de capaciteit van de batterij moet daarop aansluiten. Zo voorkom je dat de batterij op belangrijke momenten onvoldoende ondersteuning biedt of dat er meer opslagcapaciteit wordt geïnstalleerd dan nodig is.

Bedrijven kijken niet alleen naar hoeveel elektriciteit ze verbruiken en wat dat kost, maar ook naar wanneer ze die elektriciteit nodig hebben. Door elektrificatie en netcongestie wordt de verdeling van het verbruik over de dag steeds belangrijker. Vooral wanneer meerdere installaties tegelijkertijd veel vermogen vragen, kan het beschikbare vermogen een beperkende factor worden.

Wie inzicht heeft in de eigen pieken, kan gerichter bepalen welke processen anders kunnen worden gepland en waar slimme sturing of energieopslag zinvol is. Dat kan helpen om meer uit de bestaande aansluiting te halen en nieuwe elektrische toepassingen mogelijk te maken. Daarmee verandert ook de manier waarop bedrijven naar hun energievoorziening kijken. Niet simpelweg meer capaciteit aanvragen, maar eerst onderzoeken hoe de beschikbare capaciteit gedurende de dag daadwerkelijk wordt gebruikt.