AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is vrijdag met verlies begonnen. Vooral de Nederlandse chipbedrijven ASMI, Besi en ASML stonden onder druk na een verkoopgolf in de Amerikaanse en Aziatische chipsector. De zorgen over de hoge investeringen van techbedrijven in kunstmatige intelligentie (AI) staken de kop weer op.
Voor alle AI-toepassingen zijn veel chips nodig, maar beleggers vragen zich af of bedrijven die hoge investeringen wel kunnen terugverdienen en of de koerswaarderingen van chip- en techbedrijven niet te hard zijn opgelopen.
De Amsterdamse hoofdindex noteerde in de ochtendhandel 0,7 procent lager op 1094,95 punten. De AEX sloot donderdag nog voor het eerst in de geschiedenis boven de 1100 punten, mede dankzij een stevige koerswinst van ASML. De chipmachinefabrikant, die deze week met sterke kwartaalcijfers en vooruitzichten kwam, verloor nu 3,5 procent. Branchegenoten Besi en ASMI, die donderdag al verliezen lieten zien, gingen verder omlaag en zakten 4 en 4,5 procent.
Japanse chipbedrijven
De MidKap daalde 0,7 procent tot 1076,92 punten. Frankfurt en Parijs verloren 0,6 procent. Londen won 0,2 procent. De Nikkei in Tokio eindigde 4 procent lager door forse koersverliezen van de Japanse chipbedrijven Advantest, Tokyo Electron en Kioxia, en techinvesteerder SoftBank.
De beurs in Taiwan zakte 6,5 procent. Chipfabrikant TSMC, een belangrijke klant van de machines van ASML, verloor 7 procent. TSMC kwam donderdag met beter dan verwachte kwartaalcijfers en sterke vooruitzichten, maar die werden overschaduwd door een verdere verhoging van de uitgaven. De beurs in Seoul, met grote chipbedrijven als Samsung en SK Hynix, was vrijdag gesloten en ging donderdag al hard omlaag.
Olieprijzen omhoog
De olieprijzen gingen licht omhoog. Het Amerikaanse leger voerde voor de zesde nacht op rij luchtaanvallen uit op doelen in Iran. Iran voerde als antwoord aanvallen uit op Amerikaanse doelen in de regio. Door het opgelaaide geweld in het Midden-Oosten is olie deze week ongeveer 12 procent duurder geworden.
Olie- en gasconcern Shell behoorde tot de stijgers in de AEX, met een winst van 1,4 procent. Techinvesteerder Prosus stond naast de chipbedrijven in de staartgroep, met een min van 3 procent.
In Londen daalde Burberry 4 procent. Het Britse modemerk, bekend van zijn trenchcoats en sjaals met ruitjesmotief, zag de omzet stijgen in het afgelopen kwartaal. Vooral in Noord- en Zuid-Amerika en China werd meer verkocht, maar in Europa, het Midden-Oosten en Afrika nam de omzet af.