Onderzoek: stikstofplannen kabinet leiden tot krimp veehouderij

WAGENINGEN (ANP) - De stikstofplannen van het kabinet leiden waarschijnlijk tot stevige krimp van het aantal veehouderijen in Nederland, voorzien onderzoekers van de Wageningse universiteit. Ze denken dat op termijn 10 tot 30 procent van de veehouders zal kiezen voor bedrijfsbeëindiging, door het in juni aangekondigde maatregelenpakket.

"De maatschappij vraagt met dit beleid van boeren: breng je emissies omlaag", zegt projectleider Petra Berkhout van Wageningen Social and Economic Research (WSER). "Dat vraagt om forse aanpassingen en investeringen op boerenbedrijven. Niet elke boer kan of wil dat doen - zelfs niet met steun uit het stikstoffonds - bijvoorbeeld vanwege de locatie waar het bedrijf zich bevindt."

De onderzoekers verwachten dat vooral middelgrote bedrijven voor moeilijke keuzes komen te staan. Grotere bedrijven lijken makkelijker in staat de benodigde investeringen terug te verdienen. En kleinere bedrijven hebben vaak relatief minder vee of hebben er al een inkomstenstroom naast.

De onderzoekers brachten op verzoek van het kabinet in kaart wat de gevolgen van de plannen kunnen zijn. "Ik vind het belangrijk te benoemen dat dit pakket natuurlijk zeer ingrijpend is voor de betrokken boerenfamilies", zegt Berkhout, die ook aangeeft dat de bredere economische gevolgen lijken mee te vallen. "We weten ook dat krimp van de veehouderij nodig is om natuur- en milieudoelen te halen en zo de brede welvaart in Nederland te verbeteren."

De voedselzekerheid is volgens haar niet in gevaar. "Alleen voor rundvlees is Nederland netto een kleine importeur. Voor alle andere dierlijke producten geldt dat Nederland 1,5 tot 9 keer meer produceert dan consumeert."

De in juni gepresenteerde plannen zijn op bepaalde punten inmiddels iets aangepast. Maar het stikstofwetsvoorstel dat minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) deze week naar de Tweede Kamer stuurde, is grotendeels wel hetzelfde gebleven. Boerenorganisaties reageerden opnieuw kritisch.

De onderzoekers noemen het cruciaal dat boerenbedrijven duidelijkheid krijgen over de vergunningverlening. Veel veehouders leven daarover volgens hen in onzekerheid. Zonder duidelijkheid hierover zouden ondernemers niet weten waar ze aan toe zijn. Daardoor zouden veel boeren nog terughoudend zijn om te investeren in het verminderen van de stikstofuitstoot.