Letschert wil grotere toezichtstaak CvdM na hervorming NPO

Het Commissariaat voor de Media (CvdM) moet een grotere toezichtstaak krijgen na de hervorming van de NPO in 2029. Cultuurminister Rianne Letschert (D66) wil het commissariaat meer mogelijkheden geven om in te grijpen. De minister heeft na de hervorming zelf juist geen mogelijkheden meer om in te grijpen.

Net als nu moeten omroepen eerst zelf zorgen voor goede kwaliteit en goed toezicht. Het CvdM krijgt na de hervorming de mogelijkheid om in een uiterst geval bestuurders van een omroephuis weg te sturen. Bijvoorbeeld als het een financiële janboel is of als er andere grote problemen zijn die intern niet worden opgelost.

In het wetsvoorstel, waar iedereen vanaf vrijdag een mening over kan doorgeven, staat ook hoe de omroephuizen moeten worden opgezet, maar nog niet welke omroepen samen een omroephuis moeten gaan vormen. Wel is duidelijk dat de NOS en de NTR samen verdergaan onder de naam NOS. Letschert zei dat ze vertrouwen heeft dat de omroepen eruit komen. "Het is een discussie die al heel lang loopt. Ik denk dat de omroepen nu al de bocht om zijn."

Als de omroepen er zelf niet uitkomen, dan kan de minister zelf met een voorstel komen. Als dat nog niet genoeg is, kan ervoor worden gekozen om omroepen buiten het bestel te laten als die geen aansluiting vinden bij andere omroepen. Dat mogen omroepen ook zelf beslissen. Dat betekent feitelijk dat de omroep stopt. Vooralsnog is alleen van Ongehoord Nederland bekend dat die buiten de boot lijken te vallen, al heeft Letschert dinsdag ook bekendgemaakt de licentie van de aspirant-omroep te willen intrekken.

De nieuw op te richten omroephuizen moeten stichtingen worden. Bestuurders en toezichthouders kunnen maximaal twee periodes van vier jaar zitten. Na het vertrek uit zo'n functie kan iemand twee jaar lang geen vergelijkbare functie binnen het omroepbestel bekleden. Die maatregel is ook bedoeld om onveiligheid op de werkplek tegen te gaan en werd geadviseerd in het rapport van de Onderzoekscommissie Gedrag en Cultuur omroepen uit 2024. Het moet onder meer machtsmisbruik en vriendjespolitiek tegengaan.

De Tweede Kamer debatteert in 2027 over de hervorming van de NPO. De wet moet in 2028 ingaan, waarna de omroepen de omroephuizen kunnen oprichten. De hervorming moet in 2029 klaar zijn.