Koning en Steinmeier luisteren naar zorgen Joodse gemeenschap

Joodse Nederlanders hebben dinsdag in gesprek met koning Willem-Alexander, koningin Máxima en de Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier hun zorgen geuit over toenemend antisemitisme, polarisatie en gevoelens van uitsluiting in de Nederlandse samenleving. Het gesprek vond plaats in het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam, als onderdeel van het staatsbezoek van de Duitse bondspresident aan Nederland.

Ook de burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema, en minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport schoven aan. Meerdere Joodse Nederlanders verwezen naar de gevolgen van de Hamas-aanval op Israël van 7 oktober 2023. Chaya Oost van stichting Joods Maatschappelijk Werk vertelde dat angst, onzekerheid en gevoelens van onveiligheid sindsdien binnen alle generaties van de Joodse gemeenschap merkbaar zijn. Volgens haar voelen veel Joden zich minder vrij om hun identiteit zichtbaar uit te dragen.

Halsema erkende dat het voor veel Joden een moeilijke periode is en sprak over een toename van antisemitisme en verharding van het maatschappelijk debat. Volgens haar is beveiliging noodzakelijk, maar moet er ook worden geïnvesteerd in de toekomst van het Joodse leven in Amsterdam. De burgemeester verwees daarbij naar een fonds van 25 miljoen euro. "Er is geen Amsterdam zonder de Joodse gemeenschap", zei Halsema.

De Duitse bondspresident vroeg de aanwezigen wat de politiek voor hen zou kunnen betekenen. Volgens verschillende deelnemers is het belangrijk dat de politiek duidelijke grenzen stelt aan wat wel en niet acceptabel is en actief bijdraagt aan verbinding tussen verschillende gemeenschappen. Volgens de deelnemers moet het mogelijk zijn om in de toekomst zichtbaar Joods te zijn zonder zich onveilig te voelen. "We willen in het openbaar kunnen leven zonder bang te hoeven zijn", zei een van hen.

Steinmeier, zijn echtgenote Elke Büdenbender en het koningspaar luisterden aandachtig naar de verhalen. Na afloop van het kringgesprek namen zij uitgebreid de tijd om persoonlijk met de deelnemers na te praten.