Jetten: verandering in relatie met VS is 'onomkeerbaar'

DEN HAAG (ANP) - De relatie van Nederland en Europa met de Verenigde Staten is "onomkeerbaar" veranderd, zegt premier Rob Jetten. In een grote toespraak over het buitenlandbeleid van zijn kabinet waarschuwde hij dat de houding van Europa's voormalige grote beschermheer de komende jaren "uitdagend" zal blijven. "Het is naïef om te denken dat bij een nieuwe Amerikaanse president we terug naar vroeger gaan."

"De Amerikanen hebben nu echt al meermaals duidelijk gemaakt dat we eigenlijk altijd hebben meegelift op hun veiligheidsgaranties", legde Jetten uit na afloop van zijn toespraak op een veiligheidsconferentie in het Haagse Vredespaleis. "En dat de Amerikanen vinden dat Europa dat zelf moet doen. En ik vind eerlijk gezegd óók dat Europa dat zelf moet doen."

"De toon van onze oude vrienden aan de overkant van de Atlantische Oceaan is onmiskenbaar harder en kritischer geworden", constateerde Jetten op de NextGen-conferentie. Maar daarover treuren of mokken heeft volgens hem geen zin. Europa moet zelfstandiger én realistischer gaan optreden. Door zelf sterker te worden, maar ook door pragmatischer en minder zelfgericht en belerend te zijn. Dan kan het de samenwerking zoeken met gewezen ontwikkelingslanden en opkomende economieën van het mondiale zuiden die Europa vaak miskende en passeerde. "In dit nieuwe geopolitieke tijdperk is het bouwen van nieuwe coalities essentieel", zei de premier.

Europa moet geen principes overboord gooien, maar wel "realistisch zijn over wat we kunnen bereiken", stelt Jetten. "En we moeten ervoor zorgen dat het eindresultaat in ieders belang is, en niet alleen ons eigen." Hij verwees naar het "op waarden gebaseerde realisme" van de Finse president Alexander Stubb, dat hij "volledig onderschrijft".