Meeste Nederlanders hebben afkeer van een politieke partij

DEN HAAG (ANP) - Ruim 80 procent van de Nederlanders heeft afkeer van een bepaalde politieke partij, blijkt uit het Nationaal Kiezersonderzoek over de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Die afkeer is er veelal tussen de politieke flanken onderling, bijvoorbeeld van GroenLinks-PvdA-stemmers tegen de PVV of van BBB-kiezers tegen GroenLinks-PvdA.

Voor ongeveer een derde van de mensen is de afkeer van een politieke partij bovendien een belangrijk onderdeel van hoe ze zichzelf zien. De onderzoekers noemen dit een "negatieve politieke identiteit". De PVV is onder deze groep vaak het onderwerp van de afkeer.

Burgers kunnen goede redenen voelen voor hun afkeer van bepaalde partijen, schrijven de onderzoekers. Maar de afkeer kan de democratie kwetsbaar maken als er geen "positieve identiteit" bij komt kijken. Met andere woorden: het is goed voor de democratie als kiezers niet alleen een gevoel hebben van waar ze niet bij horen, maar ook van waar ze wel bij horen.

Vijanddenken gaat nog verder dan afkeer: daarbij worden politieke tegenstanders moreel veroordeeld. Met de uitspraak dat sommige partijen er bewust op uit zijn om "Nederland kapot te maken" was een kwart het helemaal eens en nog eens 18 procent een beetje.

Een vergelijking met eerdere verkiezingen is niet mogelijk, schrijven de onderzoekers. "We weten dus niet of afkeer en vijanddenken in Nederland zijn toegenomen."

De polarisatie die de vragen blootleggen, lijkt in het dagelijks leven maar weinig mee te spelen. Meer dan de helft van de mensen zegt niet te merken dat verhoudingen in hun directe omgeving zijn verslechterd door politieke meningsverschillen.